Is spinnen met een vliegtuig gevaarlijk?

Dit is een vraag die niet met een simpel ja of nee beantwoord kan worden.

Ikzelf vlieg al jaren en heb sinds afgelopen april 2011 zelfs acht aerobatic wedstrijden gevlogen. In de meeste sequences zit vaak wel een vorm van spins in verwerkt. Meestal is dit een upright of inverted tussen de ¾ en 1 ¾ rotatie.

Daarnaast moet je na het stoppen van de rotatie nog een verticaal stuk markeren.

Bij de spin entry wil de jury eerst een “ nosedrop” zien en dan pas een yaw c.q. rolbeweging (spinnen is zowel yaw beweging als rollen).

Dit zijn spins waar de gemiddelde sportman en intermediate vlieger meestal mee te maken krijgt.

Het standaard herstel is:

  1. Power off

  2. Tegengesteld rudder (van de yawrichting)

  3. Stick neutraal

Dit werkt altijd zover mij bekend in nagenoeg ieder aerobatic vliegtuig (check dit altijd in de flight manual).

 

Alle aerobatic vliegers hebben ook de ervaring dat men wel eens uit een figuur ‘’gevallen’’ is.

Bijvoorbeeld een stall turn of een loop die niet helemaal goed ging. Het is dan vaak een automatisme dat eerst de power off wordt gedaan en vervolgens hersteld met een rudder opposite en aileron neutral

Voor de ervarenen onder ons, die weten ook als je deze situatie niet hersteld je vaak in een bepaalde vorm van spins terechtkomt.

Het plaatje gaat er echt anders uitzien als je met een enorme rotatie met -2,5 G op de klok en een ingedrukte cowling met veel geluid naar beneden valt. Probeer dan nog eens de standaard herstel toe te passen van power off, opposite rudder en stick neutral. Het werkt overigens perfect voor herstel.

Alleen wat ik hier beschreef, duidt op een inverted accelerated flat spin. Het grote gevaar hier is als je niet over de neus van het vliegtuig naar gevoerde yawrichting kijkt, je denkt dat je de andere kant op draait.

Zeker als je hoogte niet voldoende is en je niet de juiste handelingen doet dan ontstaat er absoluut een gevaarlijke situatie.

 

Een andere gevaarlijke situatie kan zijn de zogenaamde cross over spin.

Dit kan ontstaan door bij spinherstel de fout te maken dat je de stick veel te ver naar voren brengt. Stel je spint in een rechter draaiende spin. Herstel is (zonder power) linker rudder en stick neutraal naar midden.

I.p.v. midden duw je de stick helemaal naar voren. Nu zal het vliegtuig de neus snel laten zakken en heel snel tegengesteld gaan draaien.

Maar het verschil is dat je nu in een inverted spin bent gekomen, waar het helemaal niet meer zo duidelijk is wat de draairichting van het vliegtuig is. (tenzij je weer over de neus van het vliegtuig kijkt en ziet welke yaw beweging het vliegtuig gaat

In een panieksituatie kan een vlieger dan denken dat men de spin recovery heeft gedaan maar dat het vliegtuig niet meer reageert.

Achteraf gezien ben ik ongelooflijk blij toch altijd een soort angst voor spinnen te hebben gehad.

Dit had te maken met het onbekende. Dit heeft voor mij althans ervoor gezorgd om hier niet zelf mee te gaan experimenteren. Gelukkig heb ik de benodigde kennis nu wel.

 

Er was afgelopen jaar een wedstrijd in Engeland (Compton Abbas) waarbij in intermediate een sequence gevlogen werd van non Aresti figuren. In één van de figuren moest je vanuit een stallturn in de top naar een upright flatspin. Van de 14 deelnemers zijn er 5 voortijdig afgehaakt en één is er gediskwalificeerd bij een te laat herstel van de spin.

Volgens hem stond de hoogtemeter op 2000 feet terwijl iedereen zag dat hij er pas op ca. 400 feet uit was.

De winnaar was een Yak 52 die prachtig met smoke acht rotaties gemaakt heeft en op veilige hoogte eruit kwam. Als je het goed beheerst is het fun, zoniet dan is het stress.

 

Het veilig vliegen heeft te maken met kennis, voldoende hoogte en bewust met iets bezig zijn. Zeker ook bij advanced of zelfs unlimited vliegen geldt dit met name.

 

Voor de basistraining spinnen kun je in Nederland zeker heel goed terecht bij een vliegschool, zoals Wings over Holland op Lelystad. Daarnaast zijn er diverse goede boeken over geschreven.

 

Ik ben zelf net terug uit Amerika waar ik anderhalve week heb getraind in alle mogelijke spins. Dit heb ik gedaan in de vliegschool van Sean Tucker, Tutima in King City California.

Men had daar 29 soorten spins geïdentificeerd. Ik heb een groot gedeelte daarvan gevlogen.

Meestal trainden we op 6000 tot 7000 feet MSL. Zowel in de Pitts S-2B, Pitts S-2C en de Extra 300L.

Het herstel van power off, opposite rudder, stick neutral werkte in ALLE situaties.

Maar nu weet ik ook dat er effectievere methodes kunnen zijn voor herstel in een aantal situaties. Het wordt nu fun om te spinnen. Mijn angst is grotendeels overwonnen en ik kan spins nu ook voor demo’s gaan inzetten.

Het zal nog vele, vele uren kosten om de spintechniek te perfectioneren. Het is mij duidelijk geworden dat een competitie spin in een aerobatic sequence niet de volledige spin is maar afgeleide van iets.

Zolang het daarbij blijft is het volkomen veilig. Maar met meer kennis en vaardigheden kun je het verder uitbouwen

Ga je spins maken met meer dan 2 rotaties of (on)bewust vanuit een unusal attitude in een volledig ontwikkelde spin te komen die autoroteert, dan is het anders.

 

Dus de vraag: is spinnen veilig? Kan volgens mij beantwoord worden met een ja, mits je weet wat je doet.

 

Inlichtingen: Wings over Holland, Lelystad www.wingsoverholland.nl of verder van huis Tutima, King City CA USA. www.tutimaacademy.com

 

Bovenstaand heb ik op persoonlijke titel geschreven en heb geen enkele commerciële binding met de twee bovengenoemde vliegscholen.